Leegstand kan zonder ingrepen oplopen tot 35% in de Eemsdelta

Delfzijl - EEMSMOND - Alleen met een gerichte aanpak van sloop, selectieve nieuwbouw en concentratie van voorzieningen blijft de regio Eemsdelta (de gemeenten Eemsmond, Delfzijl, Loppersum en Appingedam) leefbaar.

Dat is één van de belangrijkste conclusies van de maatschappelijke kosten baten analyse (MKBA) die het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) vorige week presenteerde in opdracht van het Rijk en de provincie.  Het EIB heeft onderzoek gedaan naar het herstructureringsplan voor wonen en voorzieningen dat de regionale overheden in 2009 hebben opgesteld, het Pact regio Eemsdelta. In de Eemsdelta wordt de komende 30 jaar een daling in de vraag naar woningen verwacht van 15 tot 25 procent en een bevolkingskrimp van meer dan een kwart. Het Pact is opgesteld om de negatieve gevolgen hiervan, zoals de leegstand van woningen, te voorkomen. In de regio Eemsdelta zal de krimp de komende decennia verder toenemen. Zonder interventies zal de krimp tot leegstand en verloedering leiden in buurten met de minst aantrekkelijke woningen. Alleen met een gerichte aanpak van sloop, selectieve nieuwbouw en concentratie van voorzieningen kan de leefbaarheid in deze kwetsbare buurten maatschappelijk rendabel worden verbeterd.   Wel treedt er door de ontwikkeling van de welvaart en een stijging van de gemiddelde leeftijd van huishoudens een verschuiving op van de woningvraag van goedkopere naar duurdere woningen. Een belangrijk deel van de leegstand wordt verwacht in de sociale voorraad, maar ook de particuliere woningvoorraad dient aangepakt te worden. Zonder specifieke maatregelen zullen alleen de corporaties een deel van hun leegstaande woningen slopen. Huiseigenaren hebben geen voordeel van het slopen van hun eigen woning. Om de nodige transformatie te realiseren zal daarom een financiële compensatie nodig zijn.   Zonder maatregelen kan de leegstand in de kwetsbare wijken oplopen tot meer dan 35% van het aantal woningen. Ook zullen de huizenprijzen fors dalen. Door de concentratie van leegstand in de kwetsbare buurten treedt hier een negatieve spiraal op van leegstand, sociale segregatie, onveiligheid, afnemende voorzieningen en teruglopende onderhoud.   Uit de analyse komt naar voren dat de leefbaarheid in de kwetsbare buurten op een maatschappelijk rendabele wijze kan worden teruggedrongen, maar dat dit wel een gerichte en gefaseerde aanpak vergt van sloop van zowel huur- als koopwoningen, beperkte nieuwbouw van woningen en concentratie van voorzieningen. Het sloop- en nieuwbouwprogramma uit het Pact dat loopt tot 2018, houdt nog onvoldoende rekening met ontwikkelingen na deze periode, waarin de krimp versnelt. Door minder nieuwbouw te plegen zijn er minder bouwkosten en worden de sloopkosten in de toekomst beperkt. Andere maatregelen, zoals het samenvoegen van kleine woningen, kunnen leiden tot een verdere verbetering van de verhouding tussen kosten en baten. De berekeningen laten zien dat met een gerichte aanpak een positief maatschappelijk saldo kan worden gerealiseerd.   De krimp is een geleidelijk en onomkeerbaar proces dat zich over vele jaren uitstrekt. De onzekerheid over de mate waarin en de snelheid waarmee de krimp zich zal voltrekken vraagt om een gefaseerde aanpak, waarin men voldoende flexibiliteit heeft om het beleid af te stemmen op de feitelijke ontwikkelingen in de tijd.