Recreatie en vogelgebied Kleine Polder

TERMUNTEN - Over een jaar ziet de Kleine Polder er heel anders uit. De plannen voor het natuurgebiedje, ingeklemd tussen Termunten, Termunterzijl en de Eems, heeft Het Groninger Landschap samen met dorpsbewoners uitgewerkt.

„Nat”, is de eerste reactie van Rob Reintsema over hoe het wordt. Reintsema is projectleider van de Kleine Polder vanuit Het Groninger Landschap. Hij staat op een winderige zeedijk en kijkt over de polder uit. Vanaf een zwemplas met een strandje kom je in een ruig grasland met onmiskenbare sporen van koeien enschapen. Door kleine en grotere heuvels doet het gebied bijna onwerkelijk aan, zo tussen het wad en het vlakke Groninger land. De bedoeling is om er een waddenkustlandschap van te maken. Ondanks de slechts 800 meter lengte en de omringende bebouwing, denkt Reintsema dat de Kleine Polder waardevol zal zijn voor de natuur in en om de Eems-Dollard. Omdat het tegelijk een recreatieplek is voor Termunten, Termunterzijl en het nabijgelegen Borgsweer, is de inrichting wel een uitdaging. Die is samen met de bewoners aangegaan. Reintsema: „Zo’n samenwerking was nieuw voor Het Groninger Landschap.”

Het Groninger Landschap werd onlangs eigenaar van de Kleine Polder omdat het onderhoud een te grote last werd voor de gemeente Delfzijl. Ooit fungeerde de polder als spuiboezem. „Maar al snel nam het gemaal van Termunterzijl die functie over,” vertelt Reintsema. „Er kwam toen eerst een natuurzwembad waar veel mensen uit de buurt zwemles hebben gehad. De zwemplas en de hoogteverschillen zijn later aangelegd.”

De nieuwe inrichting kan worden gerealiseerd dankzij het Waddenfonds, gemeente Delfzijl, provincie Groningen, de Nationale Postcode Loterij en het Leefbaarheid en Duurzaamheid Programma van NAM. Hiermee investeert NAM in de gebieden waar het bedrijf actief is.

Zoet en zout

De plannen begonnen met een globaal idee. Reintsema: „We willen een overgang creëren tussen water en land en tussen zout en zoet. Bij hoog water kunnen vogels er rusten en fourageren, zoals de kluut en de lepelaar. Maar er moet ook plek blijven voor de dorpsbewoners. Ook voor hen is dit gebied belangrijk.”

Het Groninger Landschap organiseerde in 2017 een eerste bijeenkomst voor de drie dorpen. De aanvankelijke terughoudendheid was onverwacht, omdat Het Groninger Landschap juist samen plannen wilde maken. Maar het kwam goed. Vijftien bewoners hebben in de periode daarna meegedacht en ook andere bewoners kwamen met ideeën. Het resulteerde in een voorlopig ontwerp dat de dorpelingen eind oktober tijdens een tweede bijeenkomst konden bekijken en aanvullen.

Zwemplas met speeleiland

In dat ontwerp staat aan de westkant recreatie gepland met een zwemplas en daarnaast een speeleiland. De oostkant wordt een rustgebied voor vogels. „Vissen en planten hebben minder last van de aanwezigheid van mensen,” licht Reintsema toe. Bijzonder is het nabootsen van de getijden. Niet dat het gebied bij vloed onder water komt; het moet immers een toevluchtsoord zijn. Wel geven brak water en wisselende waterstanden kansen aan andersoortige planten, vissen en vogels. Vissen kunnen er zelfs wennen aan het zoetere water voordat ze van zee landinwaarts zwemmen.

Zonsondergang

De reacties op de plannen waren enthousiast. Ook kwamen er suggesties en wensen. „Dat is het mooie van dit met bewoners doen,” zegt Reintsema. „Zij kennen het gebied goed, zoals waar het vaak nat is en wat voor grond is gebruikt voor de ophogingen die straks worden verwijderd. En de wens om het strandje zo uit te breiden, dat je vanaf daar de zonsondergang kunt zien: dat had het Groninger Landschap zelf nooit bedacht.”

Ook ideeën als een blotevoetenpad en stapstenen zijn inmiddels verwerkt in het plan. Verder wordt gekeken naar de mogelijkheden voor de gewenste verlichting, prullenbakken en toegang met honden.

De samenwerking met de dorpen is goed bevallen. „Dit gaan we vaker doen,” zegt Rob Reintsema. Een ingenieursbureau werkt de plannen nu verder uit, waarna vergunningen kunnen worden aangevraagd.

De planning is om in het najaar van 2019 te starten met de werkzaamheden.