Hongerstaking CVW Appingedam kan nog lang duren

APPINGEDAM - De ploeg rondom de hongerstaking bij het kantoor van het Centrum Veilig Wonen in Appingedam is het zat, maar is nog lang niet van plan met de actie te stoppen.

“We moeten eerst de zekerheid hebben dat er een groot noodfonds komt, dat onder Gronings beheer gaat vallen,”zegt woordvoerder Albert Heidema uit Appingedam. “En daar moeten zeker tientallen miljarden euro’s in. We moeten de indruk krijgen dat de zaak echt wordt opgepakt, eerder houden we er niet mee op. Het gaat om volledig herstel, inclusief vergoeding voor alle ellende.“

Wat zo’n zes weken geleden begon als een eenmans-protestactie van Jan Holtman uit Wildervank is uitgegroeid tot een beweging die kan rekenen op veel steun. Holtman kreeg gezelschap van Jannie Knot uit Garrelsweer, voor wie nu iets van de schade is geregeld, en op het moment dat Holtman ‘óp’ was, werd hij vervangen door Pieter Douma uit Oldekerk, een actievoerder die meer noten op zang heeft om de maatschappij anders in te richten.

Heidema is er vanaf dag twee bij. Hij weet wat aardbevingsschade is. De oud-politieman zag de waarde van zijn huis voor een derde verdampen. Sinds hij deel uitmaakt van het team van inmiddels 15 man dat de dagelijkse gang van zaken regelt, is hij een stuk wijzer geworden. “Veel mensen verschaffen ons waardevolle informatie. Het gaat om bronnen die in het vuur zitten of er heel dichtbij. Van die wetenschap word je niet bepaald vrolijker. Het vertrouwen in de overheid en betrokken bedrijven wordt er nog minder van.”

“In wezen komt het erop neer dat we met zijn allen veel te laat zijn. Er zijn na de eerste grote beving bij Huizinge vijf kostbare jaren verloren gegaan. Er zijn levens geruïneerd, mensen zijn murw geraakt, gezinnen zijn uit elkaar gevallen en veel mensen kampen met hun gezondheid. Dat valt de NAM zwaar aan te rekenen.”

Heidema zegt in de afgelopen periode ‘tot verbijsterende inzichten’ te zijn gekomen. “We weten nu dat alle partijen zich achter elkaar verschuilen. Dan heb ik het over CVW, NAM, Exxon, Shell en de Nationaal Coördinator. De gaskraan gaat na de grote beving in januari dan wel dicht, maar het is te laat. Daar redden we Groningen niet meer mee. De bevingen gaan nog lang door. De laatste grote beving van vorige week bij Garsthuizen, daar wordt over gelogen. Er waren drie grote bevingen. En ze hebben een ander karakter gekregen. Ze verlopen horizontaal heel anders en veroorzaken meer schade. De kennis over die verandering is lang onder de dekmantel gehouden. Ze hadden trouwens ook nooit gedacht dat de aardbevingen al zo snel zo frequent en zo fel zouden worden. Het ergste is nog dat we weten dat de grote knal van 5,0 op de Schaal van Richter er nog gaat komen. We hebben de beschikking over een geokaart waar het doemscenario zo vanaf te scheppen is. Het is een technisch verhaal, maar heeft te maken met grote drukverschillen tussen ondergrondse velden voor waterwinning, zoutwinning en gaswinning. Doordat ze allemaal lekken en er water aan te pas komt kan er een kettingreactie ontstaan die leidt tot een knal waarbij er honderd doden kunnen gaan vallen. De verwachting is dat zo’n schok zich van Zuidlaren via Kolham richting Appingedam verplaatst. Deskundigen verwachten dat dat tussen nu een twee tot drie jaar gaat gebeuren. Als de dijk van het Eemskanaal, die nog niet versterkt is, doorbreekt, staat er ineens drie meter water in Appingedam en omstreken. Dat wil je niet meemaken.”

De groep in Appingedam kan daar alleen voor waarschuwen. Waar ze echt werk van willen maken is het daadwerkelijk versterken van woningen en het schadeloos stellen van mensen. “Er wordt een juridisch spelletje met ons gespeeld. We zitten echt in een cruciale fase. De NAM kan niet meer betalen. Die heeft maar 80 miljoen euro vrij. De Shell komt ineens met een claim van boven de 300 miljard aan de Staat, voor het nog niet gewonnen gas en de afschrijving van niet meer gebruikte apparatuur. Directeur Marianne van Loon van de Shell heeft dan wel gezegd dat we van haar moeten aannemen dat iedereen schadeloos gesteld wordt en dat het met het geld voor de versterking wel goed komt. Maar ze wil er niet voor tekenen. Het zit nu allemaal in een impasse. De versterkingsoperatie is inmiddels grotendeels stil gelegd.”

“Die versterking op zich lijkt natuurlijk ook nergens op. Daar zijn ze overal in blinde paniek mee aan de slag gegaan. Maar als je ziet dat in Appingedam in Opwierde Zuid een rijtje van zes woningen voor 1,2 miljoen versterkt wordt door stalen steunberen aan weerskanten, dan geloof je dat toch bijna niet. Nieuwbouw is veel goedkoper.”

Heidema’s grootste angst is dat ook de regering er een beetje de handen vanaf trekt. “We weten alleen dat ze hoog spel spelen. We hebben inmiddels een brief doen uitgaan naar de hele wereldpers. Dat hier stafbare feiten gepleegd worden. Dat mensen willens en wetens opgeofferd worden voor geldgewin.”

Hongerstaker Pieter Douma heeft intussen een brief aan koning Willem-Alexander gestuurd om het predicaat koninklijk van Shell in te trekken. “In de regels van dat predicaat staat dat je van onbesproken gedrag moet zijn. Hij heeft de koning gevraagd voor Koningsdag te reageren.”

door Bram Noordhuis