Vioolconcert, pinkstercantates van Bach en Graupner

APPINGEDAM - In het eerste meiweekend van 2018 viert de Lutherse Bach Academie de komst van het voorjaar met het vioolconcert in a klein van Johann Sebastian Bach, vertolkt door barokvioliste Lilia Slavny. Het concert is zaterdag 5 mei om 20 uur in de Nicolaikerk in Appingedam.

Bach heeft goed gekeken hoe Vivaldi dat aanpakte, drie delen met in elk deel een melodie voor de solist als een lentewindje.

Pinksteren is het besluit van het kerkelijke jaar. Jezus, is geboren, opgestaan en ten hemel gevaren. Maar daarna begon een nieuw verhaal, namelijk dat met Pinksteren de Heilige Geest de achtergebleven apostelen ging helpen bij het in alle talen wereldwijd verkondigen van Jezus’ leer. Op dat moment begint de geschiedenis van de christelijke kerk.

In Bachs pinkstercantate uit 1725, Also hat Gott die Welt geliebt, vertelt de tekst dat de gelovige zich kan verheugen op het eeuwige leven dat hem wacht. De cantate is deze keer bijzonder bezet met naast strijkers trombones en zinken die in de prachtige koorfuga de koorstemmen colla parte (met de stemmen mee) begeleiden. Een van de mooiste koorfuga’s van Bach zijn hand. In de eerste sopraanaria gaat het heel vrolijk toe, met een hoofdrol in de begeleiding voor de violoncello piccolo, een cello met een extra hoge snaar. De aria wordt gezongen door de sopraan Griet de Geyter. Zij heeft een grote staat van dienst in het 18de-eeuwse repertoire en de Lutherse Bach Academie verheugt zich om voor het eerst met haar op te treden.

Het andere stuk van Bach, Der Geist hilft unser Schwachheit auf (1729), was oorspronkelijk een begrafenismotet. Het bevat troostende woorden die stammen uit de Bijbelboeken die vertellen over de handelingen van de discipelen na Pinksteren.

Christoph Graupner, een tijdgenoot van Bach, was een zeer productieve componist van prachtige muziek die de concurrentie met Bach met gemak doorstaat. Eigenlijk zou hij in 1723 de nieuwe cantor worden van de Thomaskirche in Leipzig, maar dat ging niet door en Bach kreeg de baan. In Graupners cantate Nun gibst du Gott einen herrlichen Regen wordt de werking van de Heilige Geest vergeleken met de regen die de dorre grond vruchtbaar maakt.