Eerste Nederlandse woonwijk uit de jaren 70 in Wagenborgen gaat over op waterstof

WAGENBORGEN Enexis Groep en woonstichting Groninger Huis starten een uniek project door een jaren 70 woonwijk in Wagenborgen aan te sluiten op een waterstofnetwerk. Het is de bedoeling dat er in september 2022 waterstof zoveel mogelijk door bestaande gasleidingen stroomt in enkele tientallen huishoudens van sociale huurwoningen van de architect Martini.

Van de veertig aangeschreven bewoners, in de straten G. Boelmanweg, Klokkenborg, Tonnistil en Kosterij, hebben inmiddels dertig toegezegd mee te willen doen. Sommigen twijfelen nog, ze kunnen later alsnog aansluiten. Het is ook niet noodzakelijk dat alle woningen in de wijk meedoen omdat er aan de ene kant van de straat een gasleiding loopt en een de andere kant een waterstofleiding.

De waterstof voor het project WaterstofWijk Wagenborgen wordt geleverd door een agrariër even verderop. Die wekt stroom op met een windmolen en een schuurdak vol zonnepanelen. Middels een elektrolyse-installatie wordt bij de boerderij waterstof gemaakt, dat wordt opgeslagen in een ondergrondse tank. 

Met dit project willen de initiatiefnemers aantonen dat waterstof, naast restwarmte, groen gas en all-electric, één van de oplossingen voor aardgasvrij wonen is. „Er is op dit moment nog weinig groene waterstof beschikbaar,” legt innovatiemanager Sybe bij de Leij van Enexis Groep uit. „Over ongeveer tien jaar zijn we er aan toe waterstof op grote schaal toe te gaan passen in de gebouwde omgeving, dus we moeten nu al ervaring op gaan doen.”

Extra risico’s bestaan er niet bij gebruik van waterstof, volgens bij de Leij. „Waterstof is niet gevaarlijker dan gas. Het is alleen een kwestie van iets anders werken.”

Het gebruik van waterstof voor het verwarmen van bestaande oudere woningen is een techniek die wereldwijd nog in de kinderschoenen staat. In opdracht van Groninger Huis isoleert Energiewacht voor aanvang van de aanleg van de waterstofleiding deze huizen tot energielabel niveau B. De woningen worden verwarmd met een hybride warmtepomp van Intergas. Het is voor het eerst dat die bij een waterstof experiment worden ingezet. Intergas kan alle installaties in Wagenborgen op afstand in de gaten houden en bijregelen. Deze hybride warmtepomp draait zoveel mogelijk op duurzaam opgewekte stroom - van de zonnepanelen op de huurwoningen - en op koude momenten wordt waterstof gebruikt. De bewoners gaan inductiekoken.

Ook de communicatie met bewoners is uniek aan dit project. „Onze bewoners hebben ervoor gezorgd dat het project echt door kan gaan. Want zonder hen was er geen project,” vertelt directeur-bestuurder Laura Broekhuizen van Groninger Huis, die duidelijk maakt dat ze niet meer maar maandelijks mogelijk zelfs minder gaan betalen. „Per woning is een investering van 15.000 tot 20.000 euro nodig. Die betalen we grotendeels zelf. Het bedrag valt mee omdat we hier te maken hebben met allemaal gelijke rijtjeswoningen.”

Uniek project

Het gaat in Wagenborgen om het eerste waterstof woonproject van Nederland in een jaren 70 woonwijk.

Wethouder duurzaamheid Meindert Joostens van de gemeente Eemsdelta: „De gemeente is positief over het project en we werken daaraan graag mee. Dit is belangrijk voor de lange termijn verkenningen in de zoektocht naar nieuwe energievormen. Voor een succesvolle energietransitie is draagvlak onder inwoners heel belangrijk. Daarom verheugt het ons dat al 30 gezinnen zich voor de pilot hebben aangemeld. Samenwerking tussen diverse partijen en bewoners is hierin de sleutel tot succes. Daar is dit unieke project een mooi voorbeeld van.”

De potentie van waterstof

Duurzaam geproduceerde waterstof is CO2-neutraal. De toepassing van waterstof in de gebouwde omgeving lijkt veel potentieel te hebben, maar moet nog verder onderzocht worden. Met de productie, distributie en het gebruik van waterstof is nog geen grootschalige ervaring opgedaan. De netbeheerders pleiten er daarom voor om tot 2030 in te zetten op de ontwikkeling en het gebruik van waterstof in de industrie en in een aantal projecten in de gebouwde omgeving.

Waterstof als onderdeel van energietransitie

Het afbouwen van het aardgasverbruik komt de komende jaren in een stroomversnelling. Daarbij wordt gestreefd naar het aardgasloos maken van 200.000 woningen per jaar, bijvoorbeeld door over te gaan op groen gas, een elektrische warmtepomp (hybride of all-electric) of een warmtenet. In de toekomst kan waterstof een waardevolle aanvulling zijn op dit palet aan mogelijkheden. Het gezamenlijk opdoen van ervaring is hierbij essentieel. Dit gaat verder dan alleen de gasnetbeheerders, maar raakt ook leveranciers van toestellen, veiligheidsinstanties, gemeenten en andere overheden. Bij de uitwerking van het Klimaatakkoord is de inzet van waterstof voor de netbeheerders een belangrijk aandachtspunt.