Ten Post moet het Disney van de energiewereld worden; dorp trekt voor ruim 300 nieuwe of versterkte huizen op met bouwer Van Wijnen

TEN POST Het dorp Ten Post heeft een droom: het eerste energieneutrale dorp van Nederland worden. Dat moet gerarliseerd zijn in 2025, met ruim 300 gasloze woningen die op en top geïsoleerd zijn en aangesloten op een eigen collectieve energievoorziening.

Het dorp wil hiermee een positieve draai geven aan de aardbevingsproblematiek, waardoor alle woningen de komende jaren hoe dan ook verstevigd of nieuwgebouwd moeten worden. Van Wijnen heeft een masterplan gemaakt om de duurzame ambitie van Ten Post te verwezenlijken.

„Het is een enorme kans en een unieke ambitie,” zegt vestigingsdirecteur Victorine de Graaf van Van Wijnen Groningen. Hoewel het masterplan een vertaling is van de wensen en doelen van het dorp en de gemeente zelf – en dus niet helemaal als verrassing komt - gaat het nu om de praktische uitvoering ervan. Half januari konden inwoners van Ten Post via een livestream de presentatie van het masterplan volgen. Hieruit heeft Van Wijnen veel positieve reacties ontvangen van bewoners. Al een flink aantal huiseigenaren hebben aangegeven mee te willen doen aan het masterplan. De Graaf is blij met de positieve reacties die ze krijgt uit het dorp en hoopt dat zoveel mogelijk dorpsbewoners willen meedoen. „Het liefst allemaal natuurlijk, daar gaan we voor.”

Versterken, verduurzamen, vernieuwen

In Ten Post worden alle woningen onder handen genomen: 150 woningen zijn door de minister aangewezen voor sloop/nieuwbouw en 180 woningen moeten worden versterkt. Deze enorme operatie is als kans opgevat om het dorp meteen te verduurzamen. Van Wijnen is met die ambitie aan de slag gegaan en heeft nu een plan gemaakt, samen met Archipunt en advies- en ingenieursorganisatie Arcadis, voor het versterken, verduurzamen en vernieuwen van de woningen in Ten Post.

„We hadden al een sterke band met Ten Post,” zegt De Graaf. „Een aantal jaren geleden hebben wij De Postkoamer, het oude postkantoor van Ten Post, overgenomen en samen met Urgenda gerenoveerd en verduurzaamd en met QuakeShield aardbevingsbestendig gemaakt. De komende tijd is dat huis ook het middelpunt van de plannenmakerij, waar bewoners terecht kunnen voor informatie en met eigen ogen kunnen zien wat we ook met hun woning kunnen doen. Een soort modelwoning dus.”

 De Graaf zit namens Van Wijnen in de zogenoemde Bedrijfsbureau-BI, de zes grote bouwbedrijven die de versterkingsoperatie in Groningen moeten versnellen. Ze heeft gevraagd aan haar concullega’s of Van Wijnen heel Ten Post onder zijn hoede mocht nemen. „Wij hebben Ten Post als het ware geadopteerd. Het past heel erg bij Van Wijnen dat wij samen met het dorp op een alternatieve manier hebben gekeken naar een grote maatschappelijke opgave. Parallel aan de versterkingsoperatie kunnen we extra economische en duurzame waarde geven aan het dorp.”

Samen met Dorpstafel

Jan Klerken legt uit waarom de Dorpstafel van Ten Post met Van Wijnen in gesprek is gegaan. „Tot nu toe verloopt de versterkingsopgave traag. Anno 2021 zijn er nog 150 woningen in Ten Post die nog niet opgenomen zijn in de planning van de NCG. Hierover hebben wij aan de bel getrokken bij de NCG en de gemeente door een brief te sturen. Hierop hebben wij antwoord gekregen. Als het ons lukt als dorp om met alle dorpsgenoten van Ten Post ons te mobiliseren, dus alle inwoners van Ten Post, dan is het mogelijk om in een speciaal programma toch alle individuele huizen mee te nemen in het versterkingsprogramma. Samen met Van Wijnen hebben we hier het masterplan voor bedacht en dit nu gedeeld met iedereen in het dorp.”

Tweedeling voorkomen

De Graaf hoopt dat alle huishoudens in Ten Post kiezen voor deze individuele route en Van Wijnen kiezen als aannemer. Dat is volgens haar de weg om de duurzame droom van het dorp te verwezenlijken, ook al mogen de huiseigenaren van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) ook een individuele route bewandelen voor de versteviging van hun huis en een eigen aannemer selecteren. De Graaf ziet veel voordelen om te kiezen voor één partij. „Met één bouwer in het dorp houd je de bouwstromen veel beter beheersbaar, wat veiliger is dan een hoop extra verkeersbewegingen van verschillende aannemers. Ook in de communicatie kun je eenduidiger zijn en de informatievoorziening beter coördineren. Bovendien kun je in een collectief vaak meer doen door inkoopvoordelen. Een ander voordeel is dat we vaart kunnen maken in de versterkingsopdracht. Maar het belangrijkst is dat we met een integrale aanpak een tweedeling in het dorp voorkomen.”

Zonder het doel van Ten Post Energieneutraal 2025 zou die tweedeling mogelijk kunnen ontstaan, denkt ze. „Omdat de Nye Buurt door sloop en nieuwbouw wordt voorzien van nul-op-de-meter-woningen en de overige woningen die in aanmerking komen voor alleen versterking niet profiteren van verduurzaming. Wij gaan voor een complete aanpak van die woningen, dus versterken en verduurzamen.”

Archipunt werkt met Van Wijnen samen op dit punt. Zij maken per individueel huis een verduurzamingsvoorstel. Met dit voorstel kunnen bestaande woningen toekomstbestendig gemaakt worden als het om energiegebruik gaat. Het streven is het verminderen van energiegebruik en fossiele brandstoffen, door toevoegen van extra isolatie en inzet van fossielvrije energievoorzieningen.

Eigen warmtenet

Het liefst wil Van Wijnen in Ten Post alle ruim 300 woningen gasloos maken, met het streven naar energieneutraal. De woningen worden ook plug&play gerealiseerd ter voorbereiding op een eigen energievoorziening van het dorp. Er wordt door Arcadis onderzoek gedaan naar een eigen warmtenet en zelfs naar de aanleg van een eigen zonne- en windweide op de voormalige NAM-locatie in Ten Post.

De focus van Van Wijnen ligt in eerste instantie op de 180 woningen die verstevigd en verduurzaamd moeten worden. De sloop en nieuwbouw van de 150 woningen in de Nye buurt is voor het totaalplan van Van Wijnen ook opgenomen, maar dat deel moet eerst door de gemeente en NCG aanbesteed worden.

‘Morgen starten’

De Graaf: „Als we groenlicht krijgen van de NCG kunnen we morgen beginnen met de opnames in de woningen. Van elk huis maken we een scan en een uitvoeringsplan waarin we aangeven wat nodig is om te versterken, vernieuwen en te verduurzamen. Het is streven is om energieneutraal te worden en daar baseren we ons plan ook op. Denk aan isolerende maatregelen, installatiewerk en het plaatsen van zonnepanelen. In stapjes van 7.000 euro werken we de mogelijkheden uit. Bewoners kunnen dan zien wat ze extra aan hun woning kunnen doen met elke extra stap. Voor een groot deel van de verduurzaming ontvangen de bewoners subsidie. Totaal zou je met gemiddeld 45.000 euro per woning een heel eind zijn, maar dat hangt natuurlijk af van de individuele wensen, de hoogte van de subsidies en financiële mogelijkheden.”

Pilot kleine groep woningen

Als er gestart kan worden, dan gaat Van Wijnen eerst aan de slag met een pilot van een kleine groep woningen. Daarmee wordt getest of de voorbereiding en uitvoering geschikt is voor de overige woningen in Ten Post. Het doel is om daarna groepen van tien tot dertig woningen te clusteren en volgens een logische clusterverdeling als bouwkaravaan door het dorp te trekken. Een half jaar na de eerste opnames kan de bouw starten, denkt De Graaf. „En het hele dorp eind 2025 energieneutraal opleveren is ook zeker haalbare kaart. Van een groot aantal mensen weten we al dat ze absoluut mee gaan doen. Het zou mooi zijn als die ambitie zich door het hele dorp als een olievlek uitbreidt. Ik ben zelf een heel pragmatisch persoon en vind dat elke stap mooi meegenomen is. Maar het wordt een doorslaggevend succes als het dorp tevreden is. Tijdens onze gesprekken aan de Dorpstafel is de wens al eens uitgesproken om Ten Post het Disney van de energiewereld te laten worden. Nou, bij die droom sluit ik ons bedrijf graag aan.’