'Help! De bus stopt niet meer in ons dorp'. Hoe erg is dat voor de bereikbaarheid van de landelijke gebieden?

De afstand tot veel voorzieningen neemt in heel Nederland toe. De vraag is hoe erg dat is, zegt de Groninger bijzonder hoogleraar transportgeografie Taede Tillema.

In Loppersum bogen zich donderdagmiddag zo’n honderd medewerkers van gemeenten, provincies en kennisinstituten over de problemen rond de mobiliteit op het platteland. Die zijn er genoeg, zegt projectleider Elly van der Klauw van het Kennisnetwerk Krimp Noord-Nederland.

,,Je hoort mensen bijvoorbeeld zeggen: help, de bus stopt niet meer bij ons in het dorp. Of er komt alleen een zogeheten ‘dikke buslijn’. Dat is een snelbus die niet in de dorpen stopt, maar alleen in de grotere plaatsen. Het openbaar vervoer staat in landelijke en dunbevolkte gebieden onder druk. Veel vervoer op het platteland wordt inmiddels verzorgd door vrijwilligers, onder allerlei verschillende namen.’’

Bereikbaarheid

Tillema doet bij de Groninger universiteit onderzoek naar mobiliteit. ,,Er is heel veel aandacht voor de steden, minder voor het landelijk gebied. Ik vind dat er meer onderzoek nodig is naar de bereikbaarheid van de landelijke gebieden.’’

De hoogleraar en zijn medewerkers kijken vooral naar de ontwikkelingen bij de mobiliteit. ,,De afstand tot de voorzieningen in heel Nederland neemt toe. De vraag is: hoe erg is dat? Voor wie is dit precies een probleem? En gaat het dan over de afstand, of over de reistijd? Het aantal beschikbare opties kan eveneens een rol spelen. We kijken ook naar hoe mensen hun bereikbaarheid beleven.’’

Plattelanders zonder auto

Hij wijst er op dat negentig procent van de plattelanders een auto heeft. ,,Zitten de problemen vooral bij die resterende tien procent? Daarvoor zouden oplossingen moeten komen. Bijvoorbeeld autonome voertuigen, zoals bij het ziekenhuis in Scheemda. Ook kan de elektrische fiets wellicht een rol spelen.’’

Nadrukkelijk wordt ook gelet op de ‘digitale bereikbaarheid’ van bewoners van het platteland. ,,Moet je echt altijd naar je werk? En is er ook een thuisdokter, die je digitaal kunt raadplegen? Daarvoor moet een gebied wel over snel internet beschikken.’’

Optimisme

Hoewel in delen van Nederland enthousiast reclame wordt gemaakt voor deelauto’s, waarschuwt Tillema voor optimisme. ,,We moeten de ogen niet sluiten voor de realiteit. Nederland telt 50.000 deelauto’s en 8 miljoen personenauto’s. Op het platteland zijn er ook aanzienlijk minder deelauto’s dan in de stad. De vraag is of dit concept werkt. Wat ik mis, is het monitoren van deze ontwikkeling en het trekken van lessen uit pilots.’’

De gemeente Loppersum gelooft wel in het concept en heeft besloten om in alle dorpen twee deelauto’s neer te zetten, waarmee de bewoners hun voordeel kunnen doen. ,,Maar leert Bedum ook van de ervaringen die jullie daar straks mee op doen?’’ vraagt Tillema zich bezorgd af.