Kanon siert dak van oude bunker bij de Punt van Reide

Bovenop het grijze dak van één van de bunkers die achter de zeedijk bij Termunten verscholen ligt, pronkt sinds dinsdag een enorme replica van een Duits luchtafweergeschut.

Het is er zo vredig: groen, rustig en vlak naast de zee. Normaal gesproken is het hier, op het kwetteren van de vogels na, stil. Maar tijdens de Tweede Wereldoorlog bulderde hier, bij de Punt van Reide, het kanon van de Duitsers.

De vervallen geschutstelling, bestaande uit twee bunkers, bij de Punt van Reide krijgt een opknapbeurt. Het Groninger Landschap maakt van de ene bunker een vleermuisbunker die voor publiek gesloten blijft. De ander wordt een expositieruimte die het verhaal vertelt van de Batterij Fiemel. Het pronkstuk van de expositie staat sinds dinsdag op het dak: een replica van het Duitse luchtafweergeschut dat hier vroeger stond.

Meer dan honderd Duitse soldaten

Want hier, achter de zeedijk bij Termunten, werd ooit granaat na granaat naar geallieerde vliegtuigen geslingerd. Het luchtafweergeschut beschermde het havencomplex in het Duitse Emden dat een populair doelwit was.

De Batterie Fiemel werd door meer dan honderd soldaten bemand. Het bunkercomplex telde toentertijd meer dan veertig bouwwerken. Het merendeel van die gebouwen staat er niet meer. De bunker die nu wordt omgetoverd tot vleermuisvilla was een opslagplaats voor munitie en op de ander stond het luchtafweergeschut.

‘De echte versie was veel zwaarder’

Trots staart Bart Kempinga naar het blauwe bouwsel. Hij heeft meegewerkt aan het maken van het ‘kanon’. Bovenop de creatie zitten Jaap Zandt en Klaas Prins. Zij draaien alle bouten en moeren stevig aan terwijl metaalbewerker Klaas van Driezum de werkzaamheden nauwlettend in de gaten houdt. In een gele jas wandelt Taco de Bie eromheen. Hij ontwierp het luchtafweergeschut in opdracht van Het Groninger Landschap.

,,We hebben er meer dan een jaar aan gewerkt’’, zegt De Bie. ,,Het is een opengewerkt model, is 12 meter hoog en weegt ongeveer 2 ton’’, voegt Kempenga toe. ,,Maar de echte versie was veel zwaarder hoor. Die woog wel 12 ton.’’

Strijdtoneel tijdens Tweede Wereldoorlog

Het Groninger Landschap wil laten zien wat zich hier tijdens de Tweede Wereldoorlog afspeelde. Petra van der Meer: ,,We willen het beleefbaar maken.’’

Toch zit er ook een rauw randje aan het plaatsen van zo’n kanon. Tijdens de oorlog werd het ook gebruikt om op de oprukkende geallieerden te schieten. Daarbij sneuvelden Groningers.

Van der Meer geeft toe dat dat gevoelig kan zijn voor sommige omwonenden. ,,De Tweede Wereldoorlog is een groot, complex verhaal en deze plek heeft daar een belangrijke rol in gespeeld. Daar horen scherpe kantjes bij.’’

Hangjeugd

Vanaf het dak van de bunker krijgen bezoekers in ieder geval een mooi uitzicht over Polder Breebaart. Hoe de stichting gaat voorkomen dat het een hangplek wordt voor de dorpsjeugd is nog niet duidelijk. ,,Waarschijnlijk is het bovenste gedeelte alleen toegankelijk wanneer het bezoekerscentrum open is. Maar daar denken we nog over na.’’

Het project is naar verwachting in het voorjaar van 2020 af.