Gedeeld leed in Leermens: 'Onze strijd is op veel vlakken hetzelfde'

In Leermens zit een groep Groningers aan tafel. Ze praten over de aardbevingen. Niet zo bijzonder. Ware het niet dat ze praten met een delegatie uit Afrika en Guatemala. En wat blijkt? Zij hebben meer gemeen dan je zou denken.

In de Copperbelt in Zambia, één van de negen provincies in het Afrikaanse land, storten huizen in als gevolg van de kopermijnbouw. In Guatemala worden mensenrechten geschonden door bedrijven die palmolie produceren. De problemen in Groningen lijken, naast die voorbeelden, klein bier. Tóch ontstond er gisteren in Leermens een gevoel van verwantschap.

Vervuild water

Juvience Chalwe uit Zambia zit aan een lange tafel in de moderne schuur van Trudy Aleven en Peter Vaillant in Leermens. Ze is één van de mensenrechtenverdedigers die door vrouwenrechtenorganisatie ActionAid is uitgenodigd om naar Groningen te komen om met de aardbevingsgedupeerden van gedachten te wisselen. Naast Chalwe zijn ook mensen uit Guatemala en Zuid-Afrika aangeschoven.

,,Het water is er zo vervuild dat je het een dag lang op het vuur kunt zetten, zonder dat het kookt’’, legt Chalwe uit. Het is een gevolg van de kopermijnbouw in het gebied. Ze werkt voor Green & Justice, een organisatie die opkomt voor de rechten van de gemeenschappen in het gebied. ,,Ik denk dat onze strijd op veel vlakken hetzelfde is’’, zegt Chalwe. ,,In beide gevallen wordt er geen rekening gehouden met de mensen die in het gebied wonen.’’

Tweespalt tussen inwoners

De Groningers luisteren aandachtig naar de verschillende verhalen. Als Geiselle Sanchez uit Guatemala het woord neemt en vertelt over grote bedrijven die de lokale bevolking mondjesmaat compenseren voor de schade die ze ervaren, knikken de Groningers instemmend. Als ze vertelt dat er een tweespalt ontstaat tussen inwoners omdat de één meer krijgt dan de ander roepen meerdere mensen: ,,Dat gebeurt hier ook!’’

Een van de aanwezige Groningers is Liefke Munneke uit Krewerd. ,,Er zijn zeker overeenkomsten en het stemt me ergens ook wel heel verdrietig dat het overal hetzelfde is. Inwoners worden afgekocht met spiegeltjes en kraaltjes, maar het echte probleem wordt niet opgelost.’’

VN Verdrag Mensenrechten & Bedrijfsleven

De delegatie is uitgenodigd in het kader van de campagne voor een VN Verdrag Mensenrechten & Bedrijfsleven. Ze maken zich hard voor een internationaal verdrag dat gedupeerden handvatten biedt om voor zichzelf op te komen. Een soort juridisch kader. De delegatie reist na Groningen nog door naar Limburg en Den Haag en gaat vervolgens naar de VN-onderhandelingen in Genève.

Groninger Trudy Aleven herkent de problemen die de internationale gasten uiteenzetten. Toch denkt ze niet dat het verdrag gaat helpen. Het Mensenrechtencomité van de Verenigde Naties heeft Nederland immers al twee keer op de vingers getikt over de situatie in Groningen. Het comité vindt dat Nederland meer moet doen voor de gedupeerden van de gaswinning.

Aleven: ,,Wat heeft de regering gedaan met de eerdere adviezen van de Verenigde Naties betreffende de mensenrechten? Niets.’’