De uitbundige 'gewrochten' van glaskunstenaar Bernard Heesen in Fraeylemaborg Slochteren

Zo nu en dan daagt de Fraeylemaborg in Slochteren een hedendaagse kunstenaar uit voor een tentoonstelling. Glaskunstenaar Bernard Heesen zette er ruim honderd kunstwerken neer – de grootste expositie ooit op de borg.

Het klinkt nogal tegenstrijdig: ,,Ik hou helemaal niet van glas’’, zegt Bernard Heesen in de documentaire, die over de glaskunstenaar te zien is in de tentoonstelling. ,,Het is raar spul. Het is zo glad en het gaat gemakkelijk stuk.’’ Maar wanneer hij het glas in de oven stopt, dan wordt het warm, vloeibaar en kneedbaar. ,,Dan is het waanzinnig spul!’’

Haat-liefdeverhouding

Het is een soort haat-liefdeverhouding die Heesen met het materiaal heeft. Die komt misschien voort uit een lastige, eerdere periode. Aanvankelijk werkte hij in een modernistische, strakke stijl. Maar daarin verloor hij de uitdaging. Toen hij door boeken bladerde met negentiende-eeuwse objecten in barokke neo-stijlen, kwam de spirit terug en sloeg hij aan het experimenteren met wilde vormen. Het maakte hem tot een van de bekendste Nederlandse glaskunstenaars. Vorig jaar had hij een grote overzichtstentoonstelling in Rijksmuseum Twenthe, momenteel exposeert hij ook in het Nationaal Glasmuseum in Leerdam.

Werk van Heesen in de Fraeylemaborg.

Vanwege de opeenstapeling van verschillende stijlen heet die periode in de 19de eeuw ook wel de ‘lelijke tijd’. In het verlengde daarvan noemt Heesen zijn glascreaties ‘gewrochten’. Hoe wilder en uitbundiger, hoe beter, zo lijkt het wel. In het Koetshuis van de Fraeylemaborg hangen aan de wand tekeningen van kandelaars, potten en kannen uit de 19de eeuw, waar Heesen zijn inspiratie vandaan haalt. Hij maakt ze niet precies na, maar stapelt op een vergelijkbare manier kannen, staanders en schalen tot grote vazen en etagères en plakt er naar believen mens- en dierfiguurtjes op.

Soms resulteert het in scheve torens. Maar perfectie is niet wat Heesen nastreeft. ,,Het mooiste is, als het een beetje wringt’’, zegt hij. ,,Glas is vloeibare materie; er zit beweging in.’’ Die beweging zie je terug in de spontaniteit en de snelheid, waarmee hij zijn werken maakt of het glas oprekt. Heesen gebruikt ook verschillende technieken: blazen, het samenstellen van objecten uit kleine dotten glas of het uitrekken van het materiaal in lange, dikke slierten.

Opvallen tussen de bruine meubelen

In de borg zelf zijn vele tientallen werken in de stijlkamers neergezet. Vaak valt de uitbundige en kleurrijke glaskunst wel op tussen de bruine meubelen en in de vensterbanken. Voor een muur met een reliëf van de ‘hoorn des overvloeds’ staat heel passend een bijna manshoge blauwe ‘toren’ van Heesen. In de bibliotheek brengen een bonte haan en enkele rijk versierde koffiekannen leven in de brouwerij. En in de enige kamer op de borg met duidelijk barok meubilair weet Heesen toch de overtreffende trap te vinden met een knalrode lampetkan.

Maar je moet ook regelmatig goed kijken, bijvoorbeeld bij de heldere etagères tussen het kristallen servies op de eettafel. In de keuken staat in een hoek een abstract object, dat je vanuit een ooghoek eerst voor een dweil aanziet. En in de bedstee plaatste Heesen naast de nachtspiegel een knalroze pot. Let ook op bij het rijtje Chinese vazen op de kast. Daar heeft de glaskunstenaar een vaas tussen gezet, waar de tentakels van een octopus uit steken. Humor en relativering is Heesen niet vreemd. Hij gaat misschien ver in stapelingen en extra versieringen, het is vooral het plezier dat hij met zijn vernieuwde passie voor glas heeft herontdekt. En dat stralen zijn ‘gewrochten’ ook uit.

Expositie Bernard Heesen

Uitbundige glaskunst van Bernard Heesen

Tot en met 27 oktober in de Fraeylemaborg, Hoofdweg 30 in Slochteren.

Open: di-vr 10-17 uur , za/zo 13.00-17.00 uur (t/m september 11.00-17.00 uur).