‘Schilderen is soms magisch’

WIRDUM

De liefde die schilder Antje Sonnenschein (65) voelt voor het Hogeland, knalt van haar doeken af. Vanaf zaterdag 11 november is dat voor iedereen te ervaren tijdens haar solo-expositie bij galerie Het Raadhuis in Eenrum. “Het Groningerland is een tankstation voor mij.”

Voordat de in Duitsland geboren en getogen Antje Sonnenschein zo’n veertig jaar geleden als een blok viel voor het Groningse landschap, werd ze verliefd op een Groningse man. Na een paar jaar, kwam de onvermijdelijke keuze: samenwonen in Duitsland of in Groningen. “Hij wilde niet naar Duitsland en het leek mij juist wel leuk om een andere plek te leren kennen en in Groningen de kunstacademie te doen.” “Ik hoefde hier maar drie jaar te doen, omdat ik in Duitsland de kunstacademie al had afgesloten. Ook volgde ik in die tijd een creatief didactische opleiding, zodat ik les kon geven. Ik kon toen al snel bij het Kunstencentrum (tegenwoordig: Bij Vrijdag, red) aan de slag. Waar ik tot op de dag van vandaag nog steeds cursussen geef. Naast de cursussen en workshops die ik geef op andere plekken, zoals de School voor de Schilderkunst in Wehe-Den Hoorn.” Kunstenaarskolonie De landschappen van Sonnenschein worden vanwege het kleurgebruik en de losse toets vaak vergeleken met De Ploeg. “Die vergelijking kan ik mij heel goed voorstellen, ook omdat ik dezelfde plekken schilder als sommige Ploegleden hebben gedaan. Maar de basis van mijn werk ligt eigenlijk in het Duits Expressionisme. Ik ben opgegroeid in Lilienthal, dichtbij kunstenaarskolonie Worpswede. Daardoor ben ik heel erg beïnvloed door Duitse kunstenaars uit die tijd.” Die beïnvloeding begon al op jonge leeftijd. “Ik had ook vrienden in Worpswede waar ik soms kwam. Ik weet nog dat ik als achtjarige in het huis bij de tante van een vriendinnetje kwam en dat we daar in het atelier mochten schilderen. Die geur van olieverf vergeet ik nooit weer. Zo kwam ik al jong bij veel kunstenaars over de vloer, zonder dat ik door had dat het beroemde mensen waren. Die hele artistieke omgeving en ook de schetsen en schilderijen die ik te zien kreeg, dat was super inspirerend.” “Dus in Worpswede is het voor mij allemaal begonnen. Daar ligt de wortel van mijn kunst. Nog als ik daar kom, begint het te tintelen en voel ik de generaties voor mij die daar het licht opgezocht hebben. Ik laat me elke keer weer inspireren als ik daar ben.” Thuiskomen Zoals Sonnenschein inspiratie haalt uit de omgeving van haar geboortegrond, zo voelt ze ook de schilderlust in zich opborrelen op het Groninger land. “Ik moet kunnen thuiskomen in een landschap. Dat hoort er voor mij bij om het te kunnen schilderen. Er zijn genoeg landschappen die ik prachtig vind en waar ik het heel erg naar mijn zin heb, zoals bijvoorbeeld de Drentsche Aa, maar waar ik niet dat gevoel heb van thuiskomen. In de weidsheid van het Groningerland kom ik thuis.” “Ik vind het totale ontspanning om na les geven te hebben nog even naar even naar een mooie plek te rijden en bij te tanken in het Groningerland. Dat landschap is net een tankstation voor mij. De luchten, de wind… Vooral slecht weer vind ik zalig. Ook vanuit mijn atelier vind ik het prachtig om de wolken te zien veranderen en de regen tegen het raam te horen. Dat is heerlijk.” “Cursisten zeggen na een paar lessen vaak ook: ‘Ik kan niet meer normaal wandelen of fietsen. Ik moet altijd maar kijken naar die wolken, of bomen en takken, noem maar op.’ Zeker in het begin kan dat heel sterk zijn en later wordt dat vaak een beetje minder, maar als je schildert krijg je sowieso een andere kijk op de wereld.” Buikgevoel “Dat wil niet zeggen dat ik met ieder schilderij dat ik maak geniet hoor. Er zijn ook heel veel die helemaal mislukken. Die belanden hier op de brandstapel in de tuin. Alleen ik heb wel geleerd om door te gaan. Dat geldt trouwens voor alle professionele schilders: ze gaan door.” Ook vindt Sonnenschein dat je als schilder durf moet hebben. “Dat noem ik ook wel vanuit je buik schilderen. Er zijn cursisten die constant maar nadenken. In mijn ogen leidt dat tot niks, dat maakt alleen maar onzeker. Als ik ga nadenken of ik paars of blauw wil gebruiken, dan werkt dat niet. Maar als ik zonder nadenken vanuit mijn buikgevoel paars of blauw pak, dan werkt het goed.” Magisch Maar dit is niet hetzelfde als zomaar wat aanklooien. Juist Sonnenschein gaat prat op een strakke lesopbouw. “Als je mensen echt iets leert, dan vinden ze het heerlijk. Als ze eenmaal die basisvaardigheden hebben, hoeven zich niet meer te concentreren op hoe ze iets moeten doen, maar begint meteen iets te borrelen. Ze hebben dan veel meer tijd om zich op kleur of vorm te richten.” “Zelf blijf ik me natuurlijk ook altijd ontwikkelen. Soms heb ik dat ik naar een schilderij van een jaar geleden kijk en denk: hoe heb ik dat in hemelsnaam voor elkaar gekregen? Dat heeft vooral met een bepaalde concentratie te maken die ik soms heb tijdens het schilderen. Een sfeer waarin het schilderen vanzelf gaat. Schilderen is soms echt magisch.” Zaterdag 11 november is de voorbezichtiging van de solo-expositie van 13.00 tot 17.00 uur. Zondag 12 november is om 14.30 uur de feestelijke opening. René Paas, Commissaris van de Koning, spreekt het openingswoord. Waar: Galerie Het Raadhuis, Raadhuisstraat 17 in Eenrum.   Auteur: Arjen J. Zijlstra

Auteur

Arjen Zijlstra