(update met foto's) Boek van 6 kilo over boerderijen rond Delfzijl

DELFZIJL

Terwijl de regen de buitenmuren geselde zaten 350 mensen zich zaterdagmiddag in de Farmsumer kerk te verkneukelen op hun eerste aanraking met het boerderijenboek van Delfzijl.

Ze moesten even geduld hebben, want schrijver Jan Emmelkamp had het nodige te vertellen en anderen weer over hem. De bezoekers, die uit het hele Noorden kwamen, hadden het er graag voor over want iedereen besefte dat de ruim elf jaar die de nu  de 70-jarige Jan Emmelkamp aan het monumentale boek werkte een uitlaatklep nodig had. Er is echt een monnikenklus voltooid. Emmelkamp schreef in 2005 een soortgelijk werk over de boerderijen van Appingedam. En hoewel dit werk qua opzet op de veel geprezen Damster versie lijkt, vindt de geboren Damster (in de wijk Tjamsweer) dat die van Delfzijl eigenlijk veel beter is geworden. Hij heeft er in ieder geval veel research in gestopt. De voormalig (hoofd)onderwijzer heeft heel veel puzzelwerk moeten verrichten, temeer doordat het merendeel van de boerderijen al niet meer staat. Hij illustreerde dat aan de hand van twee luchtfoto's van het dorpje Weiwerd, van nu en voor de verwachte opkomst van de industrie. Emmelkamp overhandigde het eerste exemplaar, twee boekwerken van samen liefst zes kilo, aan burgemeester Gerard Beukema, die ze even liet zakken om het enorme gewicht aan te geven. De auteur had vooraf al zijn medelijden uitgesproken richting enkele bezoekers. Sommigen hadden vier of vijf boeken besteld. "Hoe krijg je 25 tot 30 kilo boeken mee?  Ik denk dat er een steekkar aan te pas moet komen." De volledige titel van het boek is ‘Boerderijen, borgen en buitenplaatsen, steenfabrieken en molens rond Delfzijl’. Naast de twee delen van elk 600 pagina’s is er ook nog het 90 pagina’s tellend register. In totaal worden 182 boerderijen, borgen en buitenplaatsen beschreven, plus tien steenfabrieken, acht pel-, olie-, rogge- en zaagmolens, en 26 watermolens. De boeken zijn fraai geïllustreerd met 1150 foto’s en kaarten, waaronder 20 speciaal voor dit project gemaakt luchtfoto’s van Hans Hut. Het boek is verkrijgbaar bij de uitgever (www.profiel.nl) en de boekhandel. Jan Emmelkamp is zeer verguld met het driedelige boek. „Zonder de hulp van vele medespeurders en fotograaf Herman Kamphuis was het me nooit gelukt. En ik kon beschikken over bijzondere archieven van voor 1700, waarover niet eerder is gepubliceerd.” De meeste van de beschreven boerderijen zijn verdwenen, vooral als gevolg van de industrialisatie rondom Delfzijl. Emmelkamp: „Dit maakt het boek tot een cultureel en landschappelijk monument. Het is een belangrijke bijdrage aan de regionale geschiedenis van Groningen, in het bijzonder van de regio Delfzijl.” De boerderijen zijn ingedeeld volgens de vroegere kerspels: Uitwierde met Biessum en Oldijk; Farmsum met Tuikwerd, Amsweer, Geefsweer, Ideweer en Schaapbulten; Meedhuizen met Opmeeden; Weiwerd en de Weiwerdermeeden; Heveskes met het gebied van de Overtocht, een deel van de Zomerdijk en Heveskesklooster; Oterdum met Nieuwenhuis, de Oterdumerwarven en een deel van de Zomerdijk. Maar liefst 11 bekende historici hebben een interessant inleidend artikel geschreven, dat nauw verbonden is met de onderwerpen in het boek. Zij beschrijven thema’s zoals: wonen op de vruchtbare oever van de Eems in vóórhistorische tijden; adel en recht; van Ten Post naar Farmsum en verder; boeren in Delfzijl door de eeuwen heen; de vesting Delfzijl en omstreken in de Bataafse Franse Tijd; zijlen in de Delf leidden tot haven- en industriecentrum; het hoofd boven water houden; de historie van de kerken; fragmenten uit mijn herinneringen aan Oterdum. In de 12 bijlagen wordt op diverse onderwerpen dieper ingegaan. Zoals over de landbouwers rond Delfzijl in de 16e eeuw, de landbouwers in het kerspel Farmsum in 1595, diverse registers en kadastrale minuutkaarten. Meer informatie op: www.boerderijenboekdelfzijl.nl.

Auteur

admin